Saltar ao contido principal

A música clásica e o outono

Follas que caen, tardes máis curtas, vento, nostalxia e cambios na natureza... Como soa o outono?

🍂 🍁 🎼 🍁 🍂

🎧 Unha estación chea de música

O outono transforma a paisaxe: as follas cambian de cor, chega a chuvia, sopra o vento e os días van perdendo horas de luz. Estes cambios tamén inspiraron a músicos e músicas de diferentes épocas e lugares.

Algunhas composicións intentan representar o movemento das follas, o vento ou a forza dunha tormenta. Outras transmiten calma, melancolía, misterio ou a alegría dunha danza. E non todas soan igual: hai obras para piano, pezas para orquestra e composicións nas que os instrumentos dialogan entre si.

Nesta selección atoparás música de diferentes estilos e épocas. Tamén descubriremos compositoras que crearon obras inspiradas nesta estación e cuxa música merece ser coñecida e escoitada.

Proposta: escoita cada peza sen présa. Non é necesario coñecer a súa historia para comezar: primeiro, deixa que a música che suxira imaxes, emocións e recordos.

🍁 Unha selección de música clásica e outono

Escolle unha das obras e preme no botón de reprodución para escoitala directamente nesta entrada.

1. O outono — Antonio Vivaldi

Época: Barroco, comezos do século XVIII.

Forma parte de As catro estacións, un conxunto de catro concertos para violín e orquestra. No concerto adicado ao outono aparecen escenas relacionadas coa vendima, a celebración da colleita, o sono e a caza. A música alterna momentos enérxicos con outros máis tranquilos.

En que te podes fixar? No diálogo entre o violín solista e a orquestra, nos cambios de intensidade e nos contrastes entre movementos.

2. Outubro: Canción de outono — Piotr Ilich Tchaikovsky

Obra: As estacións, op. 37a.

Tchaikovsky dedicou unha peza para piano a cada mes do ano. A correspondente a outubro, coñecida como Autumn Song, ten un carácter íntimo e melancólico. A súa melodía pode lembrar unha paisaxe tranquila, unha tarde gris ou o sentimento de despedida que ás veces acompaña o outono.

En que te podes fixar? Na melodía do piano e na maneira en que a música parece avanzar sen présa.

3. Outono porteño — Astor Piazzolla

Época: Século XX. Estilo: tango contemporáneo.

Piazzolla renovou o tango arxentino combinando a súa tradición con recursos da música clásica e do jazz. Outono porteño pertence ao ciclo As catro estacións porteñas, inspirado nas estacións do ano en Bos Aires. Aquí o outono non soa necesariamente a calma: hai tensión, movemento, cambios de carácter e unha enerxía moi marcada.

En que te podes fixar? No ritmo do tango, nos contrastes e na forma en que os instrumentos crean unha atmosfera urbana.

COMPOSITORA

4. Setembro: Á beira do río — Fanny Mendelssohn Hensel

Obra: Das Jahr (O ano), ciclo para piano composto en 1841.

Fanny Mendelssohn Hensel compuxo unha peza para cada mes do ano. Setembro, tamén coñecida polo subtítulo alemán Am Flusse, evoca o curso dun río e transmite unha sensación contemplativa e nostálxica. É unha oportunidade para descubrir a música dunha compositora do século XIX que desenvolveu unha obra propia nunha época na que as mulleres tiñan moitas máis dificultades para acceder ao recoñecemento musical.

En que te podes fixar? No movemento continuo do piano: podes imaxinar a auga que flúe e as follas que viaxan coa corrente.

COMPOSITORA

5. In Autumn (No outono) — Amy Beach

Data: 1892. Instrumento: piano.

Esta peza breve forma parte de Four Sketches, op. 15. Amy Beach foi unha compositora estadounidense destacada do Romanticismo. A obra combina unha melodía expresiva cun carácter danzable e matices nostálxicos. O seu título está relacionado cunha imaxe poética de follas que amarelecen e quedan espalladas polo chan.

En que te podes fixar? En como unha peza pode suxerir o outono sen imitar literalmente o son do vento ou das follas.

COMPOSITORA CONTEMPORÁNEA

6. Autumn Music (Música de outono) — Jennifer Higdon

Data: 1995. Formación: quinteto de vento.

Jennifer Higdon é unha compositora estadounidense contemporánea. Nesta obra, escrita para frauta, óboe, clarinete, fagot e trompa, o outono convértese nunha experiencia musical construída co timbre e o diálogo entre os instrumentos de vento.

En que te podes fixar? En como recoñeces os diferentes instrumentos e en que sensación che produce a combinación dos seus sons.

7. Feuilles mortes (Follas mortas) — Claude Debussy

Obra: Preludios, libro II, nº 2.

Debussy foi unha figura fundamental da música francesa de comezos do século XX. Neste preludio para piano, os acordes, as harmonías e os silencios crean unha atmosfera suxestiva, que pode lembrar follas secas, unha paisaxe apagada ou unha sensación de misterio. Non conta unha historia concreta: deixa espazo para que cada persoa constrúa a súa propia imaxe.

En que te podes fixar? Nos cambios de sonoridade, nas pausas e na sensación que crean os acordes.

8. A String Around Autumn — Tōru Takemitsu

Época: Século XX. Estilo: música clásica contemporánea.

O compositor xaponés Tōru Takemitsu escribiu esta obra para viola solista e orquestra. A música explora as cores dos instrumentos, os silencios e as sonoridades delicadas. É unha proposta distinta das pezas máis melódicas ou rítmicas da selección e permite achegarse a unha forma de escoita máis atenta e contemplativa.

En que te podes fixar? Nos sons que aparecen e desaparecen, nos silencios e nas diferenzas entre os instrumentos.

📚 Para saber máis e descubrir outras obras

Se queres seguir explorando a relación entre a música e o outono, estas páxinas ofrecen seleccións, información sobre as composicións e propostas para escoitar máis música.

Outras obras para investigar

Estas pezas tamén poden ampliar a nosa viaxe musical polo outono:

  • In Autumn, op. 11 — Edvard Grieg.
  • November Woods — Arnold Bax.
  • Automne — Cécile Chaminade.
  • Autumn Fields — Anna-Lena Laurin.
  • Autumn Rhapsody — Margaret Brandman.
  • The Fallen Leaf — Dulcie Holland.
  • Autumn Reflections — Jennifer Higdon.
  • Autumn in Albania — Roxanna Panufnik.
  • Autumn, de The Seasons — Thea Musgrave.
  • Autumn Evening — Jean Sibelius.
  • Autumn, de The Seasons — Alexander Glazunov.
  • Nebbie — Ottorino Respighi.
  • The Fall of the Leaf — Imogen Holst.
  • Otoño porteño — Astor Piazzolla.
  • Das Jahr: Oktober e November — Fanny Mendelssohn Hensel.

Nota: algunhas destas obras están inspiradas directamente no outono; outras forman parte de ciclos sobre as estacións ou teñen títulos e atmosferas que permiten relacionalas con esta época do ano.

💭 E ti, como escoitas o outono?

Despois de escoitar algunhas destas obras, podes pensar nestas preguntas:

  • Cal das composicións che lembra máis o outono? Que parte da música che fai pensalo?
  • Que diferenzas atopas entre a música de Vivaldi, a de Tchaikovsky e a de Piazzolla?
  • Que obra che transmite máis calma? E cal che parece máis enérxica ou misteriosa?
  • Que instrumentos recoñeces? Como cambia a sensación cando soa un piano só ou unha orquestra?
  • Pensas que unha música pode representar unha estación sen imitar sons da natureza?
  • Coñecías algunha destas compositoras? Por que cres que é importante descubrir tamén a música creada por mulleres?
  • Se tiveses que escoller unha música para acompañar unha paisaxe de outono, cal sería e por que?

Un último reto: pecha os ollos mentres escoitas de novo a túa peza favorita. Imaxina unha paisaxe de outono e tenta describila con tres palabras. Despois, comparte as túas palabras co resto da clase. Pode que, aínda escoitando a mesma música, cada persoa vexa unha paisaxe diferente.

🍂 🎹 🍁 🎻 🍂

A música tamén cambia coas estacións.

Ás veces soa a festa; outras, a calma, a vento ou a lembranza. O importante é escoitar con atención e descubrir o que cada música nos fai sentir e imaxinar.

```

Comentarios

O máis visto:

Paula Rojo & The Wild Horses - Si Me Voy (Cups)

Con un vaso de plástico e este tutorial poderás acompañar esta divertida canción: Velaquí o videclip para acompañar:

Os sons do corpo humano

Co noso corpo podemos emitir unha gran variedade de sons. Con esta actividade podes xogar a ver se recoñeces moitos dos sons que producimos co corpo.  Podes marcar na ficha a imaxe que represeta o son que soa en cada momento. Abaixo atoparás un arquivo cos audios.

Kololeoko (Frauta)

Imos a aprender na frauta esta cantiga africana.

A saia da Carolina, en frauta

Aquí tes as partituras e un vídeo co que podes practicar A saia da Carolina coa frauta:

Muiñeira de Chantada

  A Muiñeira de Chantada é unha peza tradicional galega composta en 1865. A muiñeria é unha danza tradicional galega que se tocaba e bailaba esperando a que se moera o gran nos muiños. Nesta ocasión imos ver cantos instrumentos recoñecemos neste vídeo para falar de como se tocan e como soan sen esquecernos dos bailes e das roupas.