Os planetas

🪐 Unha viaxe musical polo Sistema Solar

Os Planetas é unha das obras orquestrais máis famosas do século XX. O compositor inglés Gustav Holst imaxinou sete mundos, cada un cun carácter propio, e converteuno en música. Nesta entrada recollo as audicións e as actividades musicais do noso proxecto con alumnado de 6 a 8 anos: escoitamos a obra, pensamos o que nos transmite e coñecemos as familias da orquestra.

Hai un apartado por planeta. Ao final de cada un deixo o enlace á actividade plástica que fixemos relacionada con el.

📑 Índice

🎼 Quen foi Holst?🎻 A orquestra🔭 Dunha ollada♂️ Marte♀️ Venus☿ Mercurio♃ Xúpiter♄ Saturno⛢ Urano♆ Neptuno🎲 Xogos rítmicos🌌 Para rematar

🎨 As actividades plásticas están nunha entrada á parte: ver actividades plásticas.

Compositor

🎼 Quen foi Gustav Holst?

Gustav Holst naceu en Cheltenham (Inglaterra) o 21 de setembro de 1874 e morreu en Londres o 25 de maio de 1934. A súa familia tiña orixe sueca e o seu pai era organista e profesor de piano, así que a música estivo na súa casa desde sempre.

De mozo estudou trombón e chegou a tocar como profesional. Máis tarde dedicouse sobre todo a compoñer e a ensinar: foi profesor na St Paul's Girls' School (Hammersmith), no Morley College e noutros centros. Tivo problemas de vista e neurite, que lle dificultaban escribir as partituras.

Os Planetas compúxoos entre 1914 e 1916. Soaron por primeira vez nunha interpretación privada en setembro de 1918, dirixida por Adrian Boult, e estreáronse ao público en 1919.

🎬 Música e imaxes: o conto dos planetas

Este vídeo para nenos e nenas conta como soa cada planeta. Ideal para empezar:

🎧 Outras obras de Holst

Marcha da Primeira Suite

The Perfect Fool

Savitri

🎨 Actividade plástica: Facemos o noso retrato de Holst →

Orquestra

🎻 A orquestra e as súas familias

Antes de escoitar cada planeta repasamos as familias de instrumentos. Cada planeta destaca unha delas.

Máis información: Los instrumentos de la orquesta (soni2musicales).

🔭 Os planetas dunha ollada

Planeta	Subtítulo de Holst	Familia que traballamos
♂️ Marte	O portador da guerra	Percusión
♀️ Venus	O portador da paz	Madeira
☿ Mercurio	O mensaxeiro alado	Corda (violonchelo)
♃ Xúpiter	O portador da alegría	Metal (trompa)
♄ Saturno	O portador da vellez	Metal (trombón) e percusión
⛢ Urano	O mago	Percusión de láminas e campás
♆ Neptuno	O místico	Madeira (frauta)

1 · Marte

♂️ Marte, o portador da guerra

Marte abre a obra cun ritmo insistente e agresivo en compás de 5/4. A música avanza sen descanso, coma un exército que marcha.

🎬 Música e imaxes

Escoita e pensa:

• Sensacións que nos provoca esta obra.
• Que instrumentos están soando.
• Protagonistas e secundarios.
• Familias de instrumentos.
• Instrumentos que coñecemos.
• O director de orquestra.
• Coñecemos algún músico ou escola de música na nosa contorna?

🥁 A familia da percusión

Os timbais e a percusión

Así falou Zaratustra

Carmina Burana

Xogo e ostinatos

Xogo da familia da percusión

Ideas extra de ostinatos

🎨 Actividade plástica: Pintamos os planetas para a nosa maqueta →

2 · Venus

♀️ Venus, a portadora da paz

Despois da tensión de Marte chega a calma. Venus empeza cunha trompa e un violín solista, e a música flota suave e tranquila.

Escoita e pensa:

• Como cambia o carácter respecto a Marte?
• Que instrumentos soan agora?
• Que imaxe nos vén á cabeza?

🎶 A familia da madeira

O fagot

O fagot (2)

Havana rompendo ventos

Xogo da familia da madeira

🎨 Actividade plástica: Escala e distancias na maqueta →

3 · Mercurio

☿ Mercurio, o mensaxeiro alado

Mercurio é rápido e lixeiro, cheo de pequenos saltos, como o mensaxeiro dos deuses.

Escoita e pensa:

• Que animal ou obxecto se move así?
• É rápido ou lento? Forte ou suave?

🎻 A familia da corda: o violonchelo

A familia da corda

A familia da corda (2)

O violonchelo

Bach, Suite nº 1

Paint it black (Wednesday)

Wake me up (2Cellos)

Xogo da familia da corda

🎨 Actividade plástica: Montamos e decoramos a maqueta →

4 · Xúpiter

♃ Xúpiter, o portador da alegría

É o movemento máis festivo. No centro soa unha gran melodía solemne que despois se usou tamén como himno.

🎬 Música e imaxes

Concerto da BBC

Musicograma

Musicograma (2)

Percusión corporal

🎺 A familia do metal

A trompa

Mozart, Concerto nº 4 para trompa (Rondó)

O gato montés (Penella)

Xogo da familia do metal

🎨 Actividade plástica: Debuxamos un foguete →

5 · Saturno

♄ Saturno, o portador da vellez

Saturno é lento e solemne. Vai medrando pouco a pouco ata un clímax de campás.

🎬 Música e imaxes

Concerto da BBC

Musicograma

🎺 O trombón

O trombón

A cabalgata das valquirias

A marcha imperial

🥁 Xogo de percusión

Xogo da percusión

Extra

🎨 Actividade plástica: Debuxamos un Saturno kawaii →

6 · Urano

⛢ Urano, o mago

Urano é o máis travieso: un motivo de catro notas que vai e vén coma un xogo de maxia.

🔔 Percusión de láminas e campás

Xilófono e metalófono

O voo do moscardón

O voo do moscardón (2)

🎨 Actividade plástica: Composición pictórica espacial con esponxas →

7 · Neptuno

♆ Neptuno, o místico

Neptuno remata a obra. A música vaise afastando ata que as voces se perden no infinito.

🪈 A frauta e a familia da madeira

A frauta

A frauta (2)

O lago dos cisnes

Repaso dos nomes dos instrumentos

🎨 Actividade plástica: Modelamos alieníxenas →

Xogos

🎲 Xogos rítmicos

Para practicar o ritmo con tema espacial:

Xogo imprimible: A quen atopo na galaxia? (Music Ideas Molonas)

🌌 Para rematar

Cada planeta soa diferente para cada persoa: pregúntalle ao teu alumnado que ve e que sente en cada un.

Curiosidade: na obra de Holst non hai Terra. Moito despois, o compositor Colin Matthews engadiu un movemento dedicado a Plutón para completar a serie.

🎨 Se queres ver como o levamos ás artes plásticas: actividades plásticas dos planetas.